آناتومی کاربردی مفصل زانو

از دسته مفاصلی از بدن انسان که وزن بدن را تحمل میکنند مفصل زانو بزرگترین آنها است. این مفصل از چهار استخوان تشکیل شده است. در قسمت بالا، انتهای پایینی استخوان ران Femoral bone قرار دارد.

قسمت پایینی مفصل زانو از دو استخوان یعنی استخوان های درشت نی یا تیبیا Tibia و نازک نی یا فیبولا Fibula تشکیل شده است. استخوان درشت نی به خط محوری بدن ( یعنی خطی که بینی را به ناف متصل کرده و تا بین دو کف پا پایین میاید) نزدیکتر است و قسمت اعظم نیروی وزن که از تنه استخوان ران به پایین میاید از درشت نی عبور میکند.

استخوان نازک نی در خارج درشت نی قرار گرفته است. استخوان چهارم، کشکک یا پاتلا Patella است که در جلوی مفصل زانو قرار گرفته و عملا فقط با سطح جلویی قسمت پایینی استخوان ران تماس دارد. در اطراف این استخوان ها بافت های مهم دیگری مثل لیگامان ها، منیسک ها، عروق و اعصاب و پوست قرار گرفته اند.

زانوی پرانتزی چیست

در حالت عادی وقتی سر پا مستقیم می ایستید و مچ پاهایتان را به هم میچسبانید زانوهایتان هم در کنار یکدیگر قرار گرفته و فاصله کمی با هم دارند. گاهی این فاصله زیاد میشود و به نظر میرسد کل اندام های تحتانی چپ و راست بصورت دو پرانتز ( ) در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. معمولاٌ به این تغییر شکل اندام، زانوی پرانتزی میگویند. ولی علت زانوی پرانتزی چیست.

شایعترین علت زانوی پرانتزی انحراف قسمت بالایی استخوان درشت نی است که به آن ژنو واروم Genu varum میگویند.

در این عارضه تنه استخوان درشت نی به خط محوری بدن نزدیکتر میشود به عبارت دقیقتر هرچه از بالای استخوان درشت نی یا تیبیا به سمت پایین تر میاییم، میبینیم استخوان به خط محوری بدن نزدیکتر شده است. البته گاهی علت زانوی پرانتزی در تغییر شکلی است که در قسمت های پایینی تنه استخوان ران ایجاد میشود.برای درمان زانوی پرانتزی در اصفهان  باید به متخصصین فیزیوتراپی مراجعه کنید .

آیا زانوی پرانتزی من نیاز به عمل جراحی دارد

اگر تنها مشکل شما شکل زانو است جواب منفی است. شما نیاز به جراحی ندارید. اگر تغییر شکل زانوی شما همراه با درد زانو است ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید. بگذارید قدری بیشتر مسئله را باز کنیم.

ممکن است تنها مشکل شما این باشد که از شکل پرانتزی زانوی خود ناراحت هستید ( درست مثل کسی که از شکل بینی خود ناراحت است). در این صورت جراحی اصلاح شکل زانو، برای شما حکم یک عمل جراحی زیبایی را دارد. البته در این صورت میتوانید به تصمیم خودتان از پزشک ارتوپد بخواهید زانوی شما را جراحی و صاف کند ولی باید بدانید این کار عاری از خطر نیست. برای درمان جراحی زانوی پرانتزی در اصفهان  باید به متخصصین ارتوپدی مراجعه کنید .

احتمال بروز مشکلات در این جراحی خود خواسته بیش از یک عمل جراحی زیبایی بینی است. این عمل جراحی، یک عمل نسبتاٌ بزرگ است و احتمال خطراتی مانند عفونت محل عمل، شکستگی استخوان، جوش نخوردن یا دیر جوش خوردن محل جراحی، آسیب به عروق یا اعصاب ناحیه عمل، لخته شدن خون در عروق ساق و یا ایجاد درد زانو بعد از جراحی وجود دارد.

همراه با زانوی پرانتزی یا ژنو واروم درد زانو هم دارم

ممکن است شما بجز تغییر شکل پرانتزی که در زانو دارید دچار درد در ناحیه زانو هم باشید. درد زانو علل بسیار متفاوتی دارد. پس متخصص ارتوپدی ابتدا علت ایجاد درد را بررسی میکند.

تنها اگر علت درد زانوی شما شروع آرتروز و سائیدگی در قسمت داخلی مفصل زانو ( قسمت داخلی مفصل زانو به قسمتی میگویند که به خط محوری بدن نزدیکتر است) باشد ممکن است عمل جراحی و اصلاح شکل زانو به شما کمک کند.

در بعضی از افراد و معمولاٌ در سنین بعد از ۳۰-۲۰ سالگی مفصل زانو شروع به سائیدگی میکند. این ساییدگی در بعضی اوقات محدود به قسمت داخلی زانو است و قسمت خارجی آن تقریباٌ سالم باقی میماند. این بیماران معمولاٌ از درد در قسمت داخلی مفصل زانو ناراحت هستند.

متاسفانه این عارضه در بسیاری اوقات پیشرونده بوده و بتدریج شدت سائیدگی و درد بیشتر شده و ممکن است تمام مفصل زانو درگیر شود. اگر این عارضه همراه با پای پرانتزی به علت ژنو واروم باشد عمل جراحی و اصلاح پای پرانتزی ممکن است به بیمار کمک کند.

کمک این جراحی اینست که با اصلاح ژنوواروم نیروی وزن که تا قبل از جراحی بیشتر به قسمت داخلی مفصل زانو اعمال میشد بطور مساوی بین قسمت های داخل و خارج زانو تقسیم شده و فشار به قسمت داخلی کمتر میشود.

این کاهش فشار دو منفعت دارد. یکی اینست که درد بیمار کاهش میابد و دیگر اینکه از سرعت پیشرفت ساییدگی مفصل کاسته میشود. دقت کنید از سرعت پیشرفت کاسته میشود یعنی ممکن است ساییدگی کامل را ۱۵-۱۰ سال به عقب بیندازد و این به معنای آنست که بیمار میتواند سالهای بیشتری از مفصل طبیعی خودش استفاده کند و دیرتر مجبور میشود عمل جراحی تعویض مفصل زانو را انجام دهد.

درﻣﺎن ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی ﺑﺎ ورزش

در صورتیکه پای پرانتزی در مراحل اولیه تشخیص و درمان شود، علاوه بر جلوگیری از مشکلات بیشتر عضلانی اسکلتی، بار مالی درمانی کمتری متوجه خانواده ها خواهد شد. یکی از موثرترین درمانها، درمان پای پرانتزی با ورزش است. ورزشها، باید به صورت تخصصی و توسط فیزیوتراپیست،در کلینیک فیزیوتراپی آموزش داده شود. زیرا گاها انجام ورزشهای غیر تخصصی، به علت وارد آمدن فشار نامناسب،موجب پیشرفت اختلال میگردد.از دیگر درمانها میتوان به استفاده از بریس و زانو بندها و جراحی اشاره کرد. گاهی اوقات پرشک یا فیزیوتراپیست همزمان با ورزش درمان از بریس هم استفاده می نمایند تا اثر درمان را دو چندان کند.

آیا می دانستید به غیر ار فیزیوتراپی پا از روش ترموتراپی (گرمادرمانی) مانند امواج اولتراسوند و اشعه مادون قرمز جهت تسریع کاهش التهاب مزمن ،درد پا و افزایش گردش خون برای سرعت دادن به روند ترمیم بافت ها و رباط های صدمه دیده استفاده میکنند؟

ﭘﺎﻫﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی و راه درﻣﺎن

پای پرانتزی یا ژنوواروم یکی از اختلالات شایع اسکلتی است که یا به صورت اولیه و مادرزادی وجود داشته و یا به صورت ثانویه و طی زمان ایجاد میشود. مشکلاتی مانند آرتروز ، شکستگیها، وزن بالا و … باعث بروز این مشکل میشوند. درمانهای متفاوتی در این زمینه عنوان شده است که میتوان به استفاده از بریسها و زانو بندهای محافظتی، تمرین درمانی و بعضا درمانهای دستی اشاره کرد. در کوکانی که دارای این اختلال هستند، پزشک معالج در ابتدا برای کنترل پیشرفت ژنوواروم از زانوبندهای مخصوص استفاده میکند و در مرحله ی بعدی کودک را به فیزیوتراپی ارجاع میدهد تا با تمرینات مشخص و تقویت عضلات مرتبط، تا حدی این اختلال را مرتفع سازند. در افراد بزرگسال نیز، با استفاده از فیزیوتراپی میتوان روند پیشرفت زانوی پرانتزی را کنترل و تا حدی متوقف کرد. البته در این افراد،انجام تمرینات به صورت روزانه بسیار اهمیت دارد.

درﻣﺎن ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی ﺑﺎ ﻓﯿﺰﯾﻮﺗﺮاﭘﯽ

یکی از بهترین درمانهای مطرح شده، درمان پای پرانتزی با فیزوتراپی است.درمانهای فیزیوتراپی با هدف افزایش ترمیم بافتی، جلوگیری و یا کند کردن پیشرفت زانوی پرانتزی،بالا بردن ظرفیت تحملی و قدرتی عضلانی و رفع علایمی همچون درد و محدودیتهای حرکتی ناشی از این اختلال ،انجام میگردد. مهمترین بخش فیزیوتراپی در این افراد، تمرین درمانی است. به علت اینکه پروسه ی زانوی پرانتزی، پروسه ای مزمن است لذا به طور قطع عضلات اطراف زانو و مفاصل بالاتر و پایینتر مثل کمر، لگن و مچ پا نیز درگیر میشوند. لذا تمرین درمانی موثر، باعث بهبود کلی عملکرد فرد میشود.استفاده از دستگاههایی همانند لیزر و مگنت در جهت بهبود خونرسانی به منظور تقویت عضلانی به کار میروند و نیز دستگاه الکتروتراپی را نیز میتوان به منظور بازآموزی عضلانی استفاده نمود. درمانهای دستی هم نقش موثر در آزادسازی عضلات درگیر دارد.

درﻣﺎن ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی ﺑﺎ ﺟﺮاﺣﯽ

گاهی اوقات میزان پرانتزی بودن پا به حدی زیاد میشود که دیگر با درمانهای کنسرواتیو مثل فیزیوتراپی و تمرین درمانی قابل اصلاح نیست و در صورتیکه فرد بخواهد با همان وضعیت به زندگی روزانه ی خود ادامه دهد، موجب میشود که درگیریها در سطوح و مفاصل بالاتر و پایینتر، آسیبهای ثانویه ای ایجاد نماید. در این مواقع عمل جراحی بهترین درمان برای رفع این مشکل میباشد. بسیاری از کودکانی با مشکل مادرزادی زانوی پرانتزی به دنیا می آیند، پس از بسته شدن صفحات رشد(در صورتیکه مشکل خیلی حاد و جدی باشد در همان سنین کودکی) کاندید عمل جراحی میشوند. عمل جراحی زانو پرانتزی ، استئوتومی نام دارد که در آن جراح با بریدن استخوانها و تصحیح زوایا، زانوی پرانتزی را تصحیح میکند.
همچنین در صورتیکه در سنین بالا فرد دچار آرتروز شدید گردد که باعث زانوی پرانتزی شدید گردد فرد به سمت جراحی تعویض مفصل سوق پیدا میکند.

درﻣﺎن ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی ﺑﺪون جراحی

امروزه علم پزشکی در زمینه ی درمان اختلالات، پیشرفت قابل توجهی کرده است و بیشتر به سمت درمان بیماریها با کمترین میزان مداخله ی تهاجمی یعنی جراحی پیش رفته است. زیرا جراحیها گاها میتوانند اثراتی در بدن ایجاد کنند که باعث شود فرد تا مدتها درگیر این عوارض باشد. درمان پای پرانتزی بدون جراحی، جزو درمانهایی است که توسط فیزیوتراپیستها انجام میگیرد. در اصل این مشکل، یک اختلال عضلانی –اسکلتی است که باعث تغییر در راستای استخوانی و تغییر طول عضلات میگردد. از آنجایی که گاها تغییرات استخوانی غیر قابل بازگشت میباشند لذا بهترین درمان شروع تغییر سبک زندگی و کار با عضلات است. در این پروسه برخی عضلات کوتاه شده و برخی دچار کشیدگی و افزایش طول میشوند که در مرحله ی اول هر دو دسته باید با تکنیکهای دستی آزاد شده و سپس با توجه به نقش عضله تمرین مناسب داده شود.

درﻣﺎن ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی ﺑﺎ ﻟﯿﺰر (لیزردرمانی پاپرانتزی)

پای پرانتزی اختلالی عضلانی اسکلتی است که به علت درگیر شدن بافت نرم در پروسه ی ایجاد پای پرانتزی، فرد ممکن است درد، التهاب و محدودیت حرکتی را در عضلات اطراف زانو، عضلات ران و ساق تجربه کند. در مواردی که فشار زیادی بر روی ساختار مفصل وارد میگردد، بافت نرم دچار درد و التهاب میشود. در این زمان یکی از بهترین درمانها برای کاهش سریع درد فرد، استفاده از فیزیوتراپی با تمرکز بر رفع این مشکلات است. یکی از این روشهای فیزیوتراپی، لیزر درمانی میباشد. در صورتیکه درد بسیار شدید باشد 5 جلسه ی پشت هم با استفاده از لیزر پرتوان تا حد زیادی میتواند درد را مرتفع سازد. سپس هنگامی که علایم فرد بهبود یافت میتوان از لیزر درمانی با هدف ترمیم عضلانی در کنار بقیه ی درمانهای فیزیوتراپی مثل درمان دستی استفاده نمود.

درﻣﺎن ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی ﻧﻮزادان (درﻣﺎن ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی کودکان)

به علت قرار گیری خاص نوزاد در رحم مادر، نوزاد با میزان خفیف تا متوسطی از زانوی پرانتزی به دنیا می آید. پاهای پرانتزی نوزادان دارای زاویه ی 15 درجه است که در یکسالگی 10 درجه شده و از 18 تا 24 ماهگی به حالت طبیعی خود در می آید. بسیاری از مشکلات ساختاری نوزادان، در زمانی که راه می افتند خود به خود اصلاح میشود. در صورتیکه تا زمان گفته شده زاویه پرانتزی پای نوزاد شما از بین نرفت، بهتر است برای تشخیص پا پرانتزی نوزاد خود به یک کلینیک فیزیوتراپی در اصفهان مراجعه نمایید.گاهی اوقات مشکلات ساختاری نوزادان به علت کمبود ویتامینهای بدن مثل ویتامین D نیز به وجود می آید. حال اگر زانوی پرانتزی با راه رفتن اصلاح نشد درمان پای پرانتزی نوزادان چگونه خواهد شد؟ در اینحالت پزشک  اتل مخصوصی تجویز میکند تا زاویه ی ساق و ران اصلاح گردند.

درﻣﺎن ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی ﮐﻮدﮐﺎن

امروزه با نغییر سبک زندگی و یکجا نشینی و کاهش فعالیت بدنی، شاهد افزایش اختلالات عضلانی اسکلتی در کودکان هستیم. همانطور که اشاره شد نوزاد با زوایایی از پای پرانتزی به دنیا می آید که این زاویه باید تا 1 سالگی و پس از راه افتادن کودک، برطرف گردد. حال بعضا در برخی موارد پاهای پرانتزی کودکان تا سن 3 سالگی نیز رفع نمیشود. حال در صورتیکه پزشک تشخیص پای پرانتزی را داد، درمان پا پرانتزی کودکان، به صورت استفاده از بریسهای مخصوص تا سن 4 سالگی قابل استفاده است و از زمان تشخیص پزشک با استفاده از معاینه ی بالنی و عکس رادیوگرافی، باید به مدت 1 سال استفاده شود تا تاثیر آن بر روی رفع پرانتزی شدن پای کودک مشخص گردد. در صورتیکه تا سن 5 سالگی هنوز حالت پرانتزی رفع نشد، کودک در سنین نوجوانی کاندید عمل جراحی میشود.

اﺻﻼح ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی

بعضا باور بر اینست که در صورتیکه تغییراتی در استخوان و راستای استخوان رخ دهد، این تغییرات غیر قابل بازگشت خواهند شد. در صورتیکه بعضی اوقات اگر فرد در سن مناسبی باشد و سبک زندگی صحیحی داشته باشد با تمرینات مکرر و درست، میتوانیم برای وی اصلاح پای پرانتزی را انجام دهیم. البته این اصلاح، به علت تغییر طول و رفع اختلالات عضلانی میباشد که تا حد زیادی بر روی اسکلت تاثیر گذار است. اصلاح پای پرانتزی با ورزش، بدنسازی و حرکات اصلاحی تا حدودی ممکن است. اصلاح پا پرانتزی با ورزش، نباید به صورت سرخود انجام شود زیرا در صورت آگاه نبودن فرد تمرین دهنده، ممکن است اختلال دوچندان گردد.حرکات اصلاحی در جهت تقویت عضلات داخل ران و ساق پا بوده و همراه با کشش عضلات خارج ران و ساق می باشد. همچنین تمرینات ثباتی جهت افزایش ثبات مفصل زانو نیز انجام میگردد.

ﺟﺮاﺣﯽ ﭘﺎی ﭘﺮاﻧﺘﺰی و اﻓﺰاﯾﺶ ﻗﺪ

هنگامی که زوایای طبیعی بدن به هم میخورد، باعث میگردد که شکل قرار گیری استخوانها نسبت به هم تغییر کند و انحناهای خاصی در بدن بوجود آید . لذا موجب میگردد تا اندام از طول واقعی خود کوتاهتر به نظر برسد. یعنی در صورتکیه دو اندام را با هم مقایسه کنیم طول تک تک استخوانها برابر است اما زمانی که وزن اندازی روی اندام صورت میگیرد، به علت انحنای استخوانی، قد کلی فرد کوتاهتر به نظر میرسد. حال جراحیهایی که در جهت رفع زانوی پرانتزی صورت میگیرند، چه استئوتومی و یا تعویض مفصل و تصحیح راستا، موجب بلندتر شدن قد ظاهری فرد میگردد. در صورتیکه انحنای ایجاد شده یک طرفه باشد، یا باید با جراحی اصلاح گردد و یا باید فرد از کفیهای مخصوص داخل کفش خود استفاده نماید. جراحی پای پرانتزی و افزایش قد ناشی از آن، کاملا موضوعی اثبات شده و علمی میباشد. برای افزایش قد به مراکز فیزیوتراپی اصفهان مراجعه کنید .

درمان پاپرانتزی اصفهان- جراحی پا ضربدری اصفهان – درمان پا ضربدری اصفهان – جراحی پا پرانتزی اصفهان – ورزش پاپرانتزی – ورزش پا ضربدری 

منابع :

سایت

سایت